Müteahhidin geçmişini nasıl araştırırsın?
Sözleşmeyi imzaladığın gün, o ismin geçmişine güveniyorsun. Projeden önce müteahhidi tanımak, sonradan pişman olmamanın en sağlam yolu. Ben hangi izlere bakıyorum, anlatayım.
Önce teslim edilmiş projelerine bak
Broşürdeki render değil, teslim edilmiş gerçek site önemli. Müteahhidin Ankara'da bitirdiği bir-iki projesini gez, hatta gerek yoksa içeri bile girme, dışarıdan bak. Cephe nasıl yaşlanmış, ortak alanlar bakımlı mı, peyzaj tutmuş mu? Bir markanın gerçek karnesi, beş yıl önce teslim ettiği sitede gözükür.
İskan (yapı kullanma izni) ne kadar sürede alınmış?
Bina bitti ama iskan gelmedi durumu, alıcının kâbusu olabilir; tapu, kredi, abonelik hep buna bağlı. İyi müteahhit teslimle birlikte ya da kısa süre içinde iskanı çıkarır. Geçmiş projelerinde iskanın kaç ayda alındığını öğrenmek, gelecekteki projesi için en dürüst fikri verir.
Malzeme kalitesini oturan komşulardan dinle
En değerli bilgi, o sitede iki yıldır oturan birinden gelir. Kışın ısınma nasıl, ses yalıtımı tuttu mu, ilk yıl çıkan kusurlar tamir edildi mi? Mümkünse otoparkta, markette bir-iki kişiyle konuş. Müteahhit teslimden sonra arkasında duruyor mu, asıl orada anlaşılır.
Finansal sağlamlık işaretleri
Müteahhidin aynı anda kaç projeyi birden yürüttüğüne bak; sayı çok fazlaysa nakit her yöne bölünür ve teslim gecikmesi riski artar. Şantiyenin gerçekten çalışıp çalışmadığı, işçinin ve makinenin sahada olması iyi işarettir. Duran bir şantiye, bahane ne olursa olsun, en net uyarı işaretidir.
İsim değiştiren, iz bırakmayan firmalara dikkat
Her projede başka bir şirket adıyla çıkan, geçmişi araştırılınca ortada görünmeyen yapılar beni temkinli yapar. Köklü müteahhit, aynı isimle yıllarca devam eder çünkü itibarı sermayesidir. İncek ve Gölbaşı hattında proje çok, marka da çok; burada ismin arkasındaki geçmiş seni kalabalıkta yanlış kapıya girmekten korur.
Danışmanın burada ne işine yarar?
Ben yıllardır aynı müteahhitlerle aynı şehirde çalışıyorum; hangisi teslimde geç kaldı, hangisi iskanı hızlı çıkardı, hangisi kusuru sessizce tamir etti, çoğunu biliyorum. Bu, internette tek tek arayarak toplaman zor olan bir hafıza. Garanti vermem, ama sana hangi ismin geçmişi sağlam, dürüstçe söylerim.
Aklındaki projeyi birlikte tartalım
Gözüne kestirdiğin bir proje ya da müteahhit varsa, adını bana yaz; o ismin Ankara'daki geçmişine birlikte bakalım. Hangi soruları sormamız gerektiğini, nelere dikkat edeceğimizi sana özel konuşalım. Acele etmeden, doğru bilgiyle ilerleyelim.